وقتی عطری را می‌زنید، بوی آن در دقیقه اول با یک ساعت بعد و چند ساعت بعد فرق دارد. دلیلش این است که هر عطر از چند لایه بو ساخته شده که به آن‌ها «نت» می‌گویند. به این سه لایه «هرم بویایی» هم گفته می‌شود.
نت آغازین (ابتدایی)
نت‌های آغازین همان رایحه‌ای است که به محض زدن عطر حس می‌کنید. کار این نت‌ها این است که رایحه اولیه را پخش کنند و ذهن را برای بقیه نت‌ها آماده کنند. نت‌های آغازین سبک‌اند و زود می‌پرند؛ معمولاً ۵ تا ۱۵ دقیقه.
نمونه‌ها: لیمو، برگاموت، نارنج، گریپ‌فروت، نعناع، فلفل صورتی.
نت میانی (قلبی)
به این نت‌ها «نت قلبی» هم می‌گویند، چون قلب عطر را می‌سازند. کارشان این است که بعضی از نت‌های آغازین را نگه دارند و رایحه‌های تازه را به مشام برسانند. نت میانی معمولاً چند ساعت حس می‌شود و شخصیت اصلی عطر همین‌جاست.
نمونه‌ها: گل رز، یاس، گل مریم، اسطوخودوس، دارچین، هل.
نت پایانی (پایه)
نت‌های پایانی آخرین رایحه‌ای است که از عطر حس می‌کنید. این نت‌ها سنگین و ماندگارند و حدود ۳۰ دقیقه بعد از زدن، همراه نت‌های میانی خودشان را نشان می‌دهند. بوی عطر روی لباس در روز بعد، معمولاً همین نت پایانی است.
نمونه‌ها: وانیل، عود، مشک، عنبر، چوب صندل، سدر، پچولی.
چرا شناخت نت‌ها مهم است؟
- اشتباه نکنید: اگر عطری را فقط با بوی اول بخرید، شاید نت پایانی آن را دوست نداشته باشید. همیشه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید.
- رایحه‌های مشابه پیدا کنید: اگر عطری را دوست دارید، نت‌های آن را نگاه کنید و عطرهایی با نت‌های مشابه را امتحان کنید.
- برای فصل درست انتخاب کنید: نت‌های مرکباتی و آبی برای تابستان و نت‌های وانیل و عود برای زمستان بهترند.
یک مثال
در عطری با رایحه مشابه Dior Sauvage، برگاموت و فلفل نت آغازین‌اند؛ اسطوخودوس و فلفل سیچوان نت میانی؛ و امبروکسان و سدر نت پایانی. یعنی اول یک بوی تازه و تند حس می‌کنید و بعد رایحه‌ای گرم و چوبی روی پوست می‌ماند.
در صفحه هر عطر نایاب، نت‌های آغازین، میانی و پایانی آمده است. رایحه‌های چوبی را در عطر مردانه چوبی، گلی را در عطر زنانه گلی و عودی را در عطر عود ببینید.
گروه‌های بویایی: نت‌ها چطور دسته‌بندی می‌شوند؟
نت‌ها در چند گروه بزرگ قرار می‌گیرند و هر عطر بیشتر به یکی از این گروه‌ها نزدیک است:
- مرکباتی: لیمو، نارنج، برگاموت؛ تازه و سبک
- گلی: گل رز، یاس، گل مریم؛ لطیف و زنانه
- چوبی: سدر، صندل، وتیور؛ گرم و باوقار
- شرقی و عودی: عود، عنبر، زعفران؛ پرحجم و ماندگار
- شیرین: وانیل، کارامل، تونکا؛ گرم و دلنشین
- آبی و آروماتیک: نت‌های دریایی، اسطوخودوس، نعناع؛ خنک و اسپرت
سوالات متداول
کدام نت ماندگارتر است؟
نت پایانی؛ مثل عود، مشک، وانیل و چوب‌ها.
چرا عطر بعد از نیم ساعت بوی دیگری می‌دهد؟
چون نت‌های آغازین پریده‌اند و حالا نت‌های میانی و پایانی حس می‌شوند. این طبیعی است.
آیا همه عطرها سه لایه نت دارند؟
بیشتر عطرها بله. عطرهای تک‌گل مثل گلاب محمدی یا مشک تقریباً از اول تا آخر یک رایحه دارند.
